નાનાં બાળકોને ભગવાનનું સ્વરૂપ કહેવાય છે. તેમની નિર્દોષ સ્મિત, નિખાલસ હાસ્ય અને નિષ્કપટ પ્રેમ આપણને જીવનનો સાચો અર્થ સમજાવે છે. ખાસ કરીને ગરીબ પરિવારોના અને ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા બાળકો—જેઓના માતા-પિતા રોજ મજૂરી કરવા માટે સવારે વહેલા ઘરેથી નીકળી જાય છે—તેમના માટે જીવન એક સંઘર્ષ સમાન છે. રોજિંદી જરૂરિયાતો પૂરી કરવી જ મુશ્કેલ હોય ત્યારે મોટી શાળામાં ભણાવવા મોકલવું દરેક માટે શક્ય નથી.
આવી પરિસ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલ **આંગણવાડી** અને **નંદ ઘર** જેવી યોજનાઓ ખરેખર આશીર્વાદ સમાન છે. અહીં નાના બાળકોને સાચવવામાં આવે છે, પોષણયુક્ત આહાર આપવામાં આવે છે અને સાથે સાથે પ્રાથમિક શિક્ષણ પણ આપવામાં આવે છે. આ કેન્દ્રો માત્ર ભણતર માટે જ નથી, પણ બાળકોના સર્વાંગી વિકાસ માટે કાર્ય કરે છે.
તાજેતરમાં આવી જ એક “આંગણવાડી – નંદ ઘર” ની મુલાકાત લેવાનો અવસર મળ્યો. જન્મદિવસ નિમિત્તે નાના બાળકોને નાસ્તો વહેંચવાનો મોકો મળ્યો. જ્યારે નાનકડા હાથોમાં નાસ્તાના પેકેટ આવ્યા, ત્યારે તેમના ચહેરા પર જે આનંદ અને ઉલ્લાસ દેખાયો, તે શબ્દોમાં વર્ણવી શકાય તેમ નહોતો. તેમની નિર્દોષ આંખોમાં ખુશીની ચમક હતી, અને તે ક્ષણે લાગ્યું કે સાચી ઉજવણી તો અહીં છે—જ્યાં આપવાથી આત્મસંતોષ મળે છે.
બાળકો સાથે વિતાવેલો સમય એ જીવનની સૌથી અમૂલ્ય ક્ષણો પૈકી એક હતો. તેમના હાસ્યમાં નિર્મળતા હતી, તેમના આનંદમાં સચ્ચાઈ હતી. આ અનુભવથી સમજાયું કે સમાજ સેવા માત્ર ફરજ નથી, પરંતુ એક આધ્યાત્મિક સંતોષ છે.
આવી નાનકડી પહેલો દ્વારા આપણે કોઈના જીવનમાં થોડી ખુશી ઉમેરી શકીએ, તો એ જ સાચી ઉજવણી ગણાય. કારણ કે જ્યારે બાળક હસે છે, ત્યારે આખું સમાજ ખુશ થાય છે.

